Drogredenen, onuitputtelijk reservoir voor humor

Drogredenen zijn leuke dingen. Argumenten die niet kloppen, daar was ik vroeger als tiener al dol op. Ze bieden immers kans om in plaats van een ‘nee’ alsnog een ‘ja’ te krijgen. Als je ze goed weet te ontzenuwen.

Eisen aan argumenten

Om drogredenen te herkennen en te weerleggen, is het belangrijk om te weten hoe argumenten goed gebruikt worden. Daarom even een stukje theorie uit een praktisch boekje van Antoine Braet, door wie ik gevormd ben aan de Universiteit Leiden.

1. De argumenten op zichzelf moeten kloppen:

• Objectieve argumenten: correct weergegeven, direct controleerbaar, onderzoeksuitslagen of algemeen gedeelde waardeoordelen.
• Subjectieve argumenten:aannemelijke vermoedens, publieksoordelen

2. De stap van argumenten naar standpunt moet kloppen:

Argumentatieschema

• De argumenten moeten voldoende met het standpunt te maken hebben.
• De argumenten moeten voldoende gewicht hebben en opwegen tegen geldige tegenargumenten.

Hoe ziet een drogreden eruit?

Een drogreden is een argument dat niet aan bovenstaande eisen voldoet. Wat zijn de meest voorkomende drogredenen? Ik krijg bijna zin om weer terug te gaan naar het onderwijs

Bekendste voorbeelden van drogredenen:

Er zijn tientallen vormen van drogredenen. Zie Van Dale of Wikipedia. De leukste en bekendste zijn toch wel:

• Ik doe niks met LinkedIn en van Twitter moet ik al helemaal niets hebben. Wij hebben onze klanten altijd via mond-tot-mondreclame gevonden. Beroep op traditie. Onjuiste aanname (premisse) dat iets uit het verleden altijd goed zal blijven werken.
• Je kunt niet bewijzen dat God bestaat, dus God bestaat niet. Het is niet waar, omdat niet bewezen is dat het wel waar is. Fout tegen de logica. Andersom geldt de bewering overigens ook als drogreden.
• De spelling is ‘buro’ en niet ‘bureau’, want ‘buro’ levert de meeste treffers op Google. De meerderheid is voor, dus is het waar. Onjuiste premisse dat de meerderheid altijd gelijk heeft.

Andere bekende voorbeelden zijn de cirkelredenering of de persoonlijke aanval.

Aanraders

• www.drogredenen.nl, waar Ron Ritzen drogredenen bespreekt die hij in de media tegenkomt.
• F.H. van Eemeren: ‘Dat heeft u mij niet horen zeggen. Drogredenen van A tot Z.’