Creakreet

Waar wordt vlees gemaakt?…

Ze tilt nog even haar hoofd op van het kussen: “Mama, waar wordt vlees gemaakt?” “Ehmmm…, wij halen ons vlees in de supermarkt hè?” “Ja, maar ik snap iets niet helemaal: wat gebeurt er met de diertjes?”

“Je bedoelt hoe ze van de wei in de koeling van de supermarkt belanden?” Gelukkig hoef ik deze vraag vooralsnog niet te beantwoorden, want de vragenstelster is al in slaap gevallen.

…en andere lastige situaties

Sinds dochterlief 4 jaar is en naar school gaat, sinds exact twee weken dus, moet ik als moeder extra alert zijn. Op Facebook schreef ik al over mijn eerste bijna-fout-ervaring:

“Gistermiddag, 15.30 uur, we zitten heerlijk aan de koffie thuis, als Deborah (4) opeens zegt: “Mama, de kijkmiddag duurt nog 11 minuutjes.” Kijkmiddag? Wat is dat? (In my defence: ze zit nog maar twee weken op school) Dan ben je dus heel blij dat de school maar 2 minuten rijden is!”

Nu wil ik niet de next social media mom zijn. Maar soms ligt je blogmunitie wel heel erg voor het oprapen. En of ik nu met mijn kinderen of voor mijn klanten communiceer, het blijft spelen en ontdekken met taal: genieten dus!

Woord van het jaar 2011?

Probeer het maar eens na te doen: een nieuw woord bedenken, waarvan iedereen meteen begrijpt wat het betekent. Nee, ik heb het niet over een gerenommeerd reclamebureau, het is puur natuur. Bron: gewoon onze dochter van 3, Deborah.

Creakreten:

  • ‘Hé, waarom snij jij die taart in figuurkantjes?’
  • ‘Hadassa (zusje van 1) heeft uitslaaphaar.’
  • ‘Ik wil dat uitlegliedje nog een keer horen.’

 

Vergeven en vergeten

Er zijn weinig dingen waar ik heel boos om word, maar een ervan is: als mijn pianospel op luide toon verstoord wordt. Dat ervaart mijn driejarige dochter die avond als ik stevig naar haar uitval.

Sorry Mendelssohn

Deborah kiest er wijselijk voor om even ‘met de playmobile te gaan spelen’. Enkele minuten later is het: “Mag ik een ijsje?” (even testen of mama nog boos is). Ik antwoord: “Wat denk je zelf?” “Ik denk het niet”, zegt ze realistisch. “Dat klopt”, vervolg ik, “ten eerste omdat het al laat is, je gaat zo naar bed en ten tweede ben ik nog steeds boos.” “Zal ik dan maar eens ‘sorry’ zeggen?” komt ze al met open armpjes op me af. Daar kan natuurlijk geen Chopin of Mendelssohn tegenop.

Een raar spreekwoord

Dan is het bedtijd. Als het hele ritueel is doorlopen en ik het rolgordijn laat zakken, klinkt het opeens uit de halfdonkere kamer: “Mama, ben je nog steeds boos?” “Waarom zou ik boos moeten zijn?” speel ik verbaasd. “Omdat ik door jouw pianospel ging gillen.” “Oh dat, maar je had toch al sorry gezegd? Nou, dan is het vergeven en vergeten.” “Nee hoor”, klink het opeens erg wakker, “ik ben het nog helemaal niet vergeten.” Ik leg uit dat je het niet meer over vervelende dingen hebt, als iemand er spijt van heeft. En dat het een spreekwoord is. “Ik vind het geen spreekwoord, maar een raar woord.”

Vergeet niet te vergeven

Eigenlijk heeft ze wel gelijk. Wanneer is een fout vergeven en vergeten? Dat weet je nooit. Als je er namelijk over nadenkt of ernaar vraagt, is het misschien wel vergeven, maar niet meer vergeten.

De drie leukste nieuwe woorden in het Nederlands

Het was een tijdlang goed opletten, maar nu heeft Deborah (3) mijn lijstje weer wat uitgebreid. Ze gaat steeds perfecter zinnen produceren. Daar ben ik als moeder uiteraard trots op, maar als taalbeschouwer ben ik blijer met een afwijkend woordgebruik. Alsof ze weet, dat ik haar creatieve taaluitingen bijhoudt…

Creakreten:

  • verstiekemd (verstopt: ‘Ik heb dat Cars-autootje even verstiekemd.’)
  • versukkeld (verdrietig: ‘Nee, hij huilde niet, maar hij stond wel versukkeld.’)
  • letterberen (hoofdletters)

Nu maar hopen dat Hadassa (1) snel gaat praten. Maar ik hoop ook op de input van andere vaders, moeders, leerkrachten of taalwetenschappers!

Klassieke retorica door peuters

De redelijkheid van de klassieke retorica

Overtuigen moet ik niet alleen in mijn werk als tekstschrijver. Ik loop met Deborah (3) en Hadassa (1) naar het dorp. Deborah verzekert mij er nog maar eens van dat het goed is om voor een rood licht te wachten.

Een pijnlijke auto

Tijd voor een stukje uitleg, ik vraag: “Weet je eigenlijk ook nog waarom?” “Ja, anders word je kapot gereden als je op de straat ligt.” Na dit plastische antwoord vervolgt ze: “Maar het kan ook dat er twee auto’s botsen, dat is niet zo erg. Er zijn toch genoeg nieuwe auto’s heb ik gezien.” (Bij de autohandelaar even verderop bij ons aan de dijk.) Ik zeg: “Nou, maar als je in een auto zit tijdens een botsing doet dat heel erg pijn hoor. Je rolt door de hele auto heen.” “Nee hoor, dat doet alleen maar pijn bij de auto zelf.”

Hoe discussieer je met een driejarige? ‘Nee hoor, auto’s zijn voorwerpen en die voelen niets?’ Of: ‘Ja, maar een nieuwe auto is heel duur?’

Drogredenen

Eén ding weet ik zeker: wat ik ook zeg, ze zal mijn argumenten á la minute toetsen op:

  • waarheid: ‘Wat is een voorwerp? Zijn wij ook een voorwerp?’
  • geldigheid: ‘Waarom hebben wij dan wel een auto? Als hij echt zo duur is en jij bij knuffelbeesten en snoepjes al zegt dat we daar geen centjes voor hebben….’
  • logica: ‘Ja maar, jij zegt altijd dat het heel erg pijn doet, als je kapot gaat en de auto gaat kapot als hij botst.’

Pijnlijke vragen (?!) Heerlijk dat redeneren. Ze ontdekt niet alleen de fysieke wereld, maar ook de wereld van de taal. En daarbinnen nemen drogredenen een belangrijke plaats in.

Zangkunsten

Mijn dochter van 3 kan niet slapen. Per hoge uitzondering mag ze samen met mij naar De Wereld Draait Door kijken. Net als we inschakelen, schalt de keiharde garagerock van Ottoboy onze woonkamer binnen. Ik, met mijn conservatoriumdiploma voor kerkorgel, zeg meteen: “O, dat vind ik niet zo mooi.” Mijn dochter: “O, ik wel.” Ik tel tot drie -wat ik in deze fase van de opvoeding vaak doe, al dan niet hardop- en vraag haar zo onbevangen mogelijk: “Wat vind jij er dan mooi aan?” Haar antwoord leert mij vanuit een heel andere perceptie naar deze muziekstijl luisteren. Bewonderend zegt ze: “Mama, hij schreeuwt zo leuk.”

Creakreet

Taalfouten ontdekken in de wereld om ons heen is voor sommigen een populair tijdverdrijf. Zie bijvoorbeeld de weblog van Johan Koning. Zelf behoor ik niet tot de taalpuristen die jagen op taalfouten (soms gewapend met een fototoestel). Wel leuk om te lezen, maar niet om over (naar huis) te schrijven. Wellicht doet het me te veel denken aan mijn tijd als docent Nederlands in het middelbaar onderwijs? Een tijd die bestond uit grote stapels proefwerken, boekverslagen en schrijfdossiers. Die worstelde ik dan ‘s avonds door, met een rode bigpen in de aanslag. Vaak om een compliment of een verbeterpunt in de kantlijn te schrijven. Maar, ik geef het toe, ook wel om de overvloedige spelfouten te verbeteren. Als ik uren later onder de wol kroop en mijn ogen sloot, zweefde de rode pen nog een tijdje voor mijn geestesoog.

Ben ik een tekstschrijver met te weinig  oog voor detail?

Leukste inzending

De categorie taalliefhebbers waartoe ik mezelf reken is in sommige kringen ook controversieel. Aanhangers vind je veelvuldig in bladen als Libelle, J/M Ouders, Wij Jonge Ouders, Jonge Gezinnen. Vaak kun je met de leukste inzending een boekenbon winnen of een eervolle vermelding. Dat heb ik, met eer en geweten, nooit geprobeerd.

Nu ik echter mijn eigen forum schep, kan ik de verleiding niet langer weerstaan. Ook die van mij zijn het waard om vermeld te worden, om straks geciteerd te worden, om gelinkt te worden, geblogd, getwitterd en weet ik niet al.

Al is het maar door hun eigen moeder, die geniet van de scheppingskracht van taal. Zo speels met regels om kunnen gaan! Later zal dat een taalfout gaan heten. Nog weer later creativiteit.

Omdat het maar eens de eerste keer kan zijn, direct een aantal creakreten tegelijk. Ik kan er altijd nog een quiz van maken, of een spaarsysteem. Ze zijn vooralsnog afkomstig van mijn dochter van 3.

Creakreten:

  • verdrinkschoenen (zwemvliezen)
  • kijkbeesten (in de etalage van de dierenwinkel)
  • mietbeest (insect)
  • smiksmik (zuurstokroze poppenscooter bij de Intertoys)

Ben ik een moeder die denkt dat alleen haar kinderen speciaal zijn?

Reageer met een creakreet van uw eigen J/M.